Türkiye uzun ürünler piyasasında eylül ayının ilk haftasında yukarı yönlü fiyat hareketi belirginleşirken, artış yalnızca tek bir ürün grubuyla sınırlı kalmadı. İthal hurda maliyetlerindeki yükselişin kütük fiyatlarına yansıması, inşaat demirinde üretici ve spot fiyatların artması, filmaşin üreticilerinin yukarı yönlü revizyonları ve profil piyasasındaki fiyat artışları, uzun ürün zincirinin genelinde maliyet odaklı bir yükselişe işaret ediyor.
Piyasanın mevcut görünümünde güçlü talep kaynaklı bir fiyat artışından ziyade, yükselen hammadde ve lojistik maliyetlerinin üreticilerin fiyatlama davranışını değiştirdiği görülüyor. Özellikle hurda satıcılarının fiyat direnci ve ithal kütük fiyatlarındaki artış, önümüzdeki dönemde uzun ürün fiyatlarının aşağı yönlü hareket alanını sınırlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Hurda uzun ürünlerde maliyet baskısını artırıyor
Türkiye'nin elektrik ark ocaklı çelik üretiminde temel hammaddelerden biri olan hurda tarafındaki yükseliş, uzun ürün piyasasının mevcut seyrinde belirleyici rol oynuyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın gemi yakıtı ve taşıma maliyetlerini yükseltmesi, navlun fiyatlarının özellikle ABD'den Türkiye'ye yapılan sevkiyatların maliyetini artırması ve ABD ihracat hurda fiyatlarının yukarı yönlü seyretmesi, Türkiye'nin ithal hurda maliyetlerini destekliyor.
ABD'li ihracatçıların düşük seviyelerden satış yapmaya isteksiz olması ve bazı satıcıların doğrudan teklif vermek yerine alıcılardan karşı teklif beklemesi de piyasadaki fiyat direncinin güçlü kaldığını gösteriyor. Baltık çıkışlı yeni hurda bağlantılarında 380–390 $/mt üzerindeki seviyelerin görülmeye başlaması da yukarı yönlü görünümü destekliyor.
Bununla birlikte Türkiye'de inşaat demiri fiyatlarının yükselmesi, üreticilerin hurda alımlarında ödeyebilecekleri fiyat aralığını genişletiyor. Böylece hurda ile mamul fiyatları birbirini destekleyen bir fiyatlama döngüsü oluşturuyor.
Mevcut durumda hurda piyasasındaki yükselişin temelinde navlun ve diğer maliyet artışları, satıcıların güçlü fiyat direnci ve Türkiye'deki yükselen inşaat demiri fiyatları bulunuyor.
Yerel kütük 545–555 $/mt bandına yükseldi
Hurda tarafındaki maliyet artışının en doğrudan yansımalarından biri Türkiye yerel kütük piyasasında görülüyor.
İskenderun'da gerçekleşen son satışların ardından Türkiye'de yerel kütük fiyatları 545–555 $/mt fabrika çıkışı seviyesine yükseldi. Haftalık artış yaklaşık 7,5 $/mtolarak kaydedildi.
Hurda fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra inşaat demirinde kabul gören fiyat seviyelerinin 600–610 $/mt fabrika çıkışı bandına ulaşması, üreticilerin kütük fiyatlarını yukarı yönlü revize edebilmeleri için alan yaratıyor.
İthal kütük piyasasındaki artış ise yerel piyasaya kıyasla daha belirgin. Çin'in Türkiye'ye Ekim sevkiyatlı kütük teklifleri yaklaşık 10 $/mt artarak 520–525 $/mt CFR Türkiye seviyesine çıktı.
Fiyat artışı öncesinde Çin çıkışlı toplam yaklaşık 150.000 mt kütük, 503 $/mt ve 508–510 $/mt CFR seviyelerinden bağlanmıştı. Malezya çıkışlı yaklaşık 52.000–54.000 mtkütük ise 512–515 $/mt CFR seviyesinden satıldı.
Rusya ve İran tarafında ise arz daha sınırlı. Rusya için potansiyel fiyat seviyesi yaklaşık 510 $/mt CFR Türkiye, İran için gösterge seviye ise yaklaşık 495 $/mt CFR/FCAcivarında bulunuyor. Bununla birlikte her iki kaynaktan da piyasada güçlü ve net tekliflerin sınırlı olması, daha düşük fiyatlı alternatiflerin Türkiye piyasası üzerindeki baskısını azaltıyor.
Bu görünüm, yerel ve ithal kütük piyasalarının aynı anda yukarı yönlü hareket ettiğine işaret ediyor.
İnşaat demirinde üretici ve spot fiyatlar birlikte yükseliyor
Kütük ve hurda tarafındaki maliyet baskısı Türkiye inşaat demiri piyasasına da yansıyor.
4–10 Eylül döneminde bölgesel spot fiyatların tamamında yükseliş görüldü. İstanbul'da spot inşaat demiri fiyatı 624 $/mt'den 643 $/mt'ye, İzmir'de 597 $/mt'den 619 $/mt'ye, Karabük'te 628 $/mt'den 636 $/mt'ye ve Payas'ta 602 $/mt'den 612 $/mt'ye yükseldi.
Böylece söz konusu dönemde dolar bazında en belirgin artış İstanbul'da görülürken, bölgesel fiyatların tamamının yukarı yönlü hareket etmesi artışın tek bir pazara özgü olmadığını gösterdi.
Üretici tarafında da benzer bir tablo oluştu. İzmir inşaat demiri fiyatı 4–10 Eylül arasında 600 $/mt'den 619 $/mt'ye, yükseldi. İskenderun'da ise 4 Eylül'deki 600 $/mtseviyesinin ardından 10 Eylül itibarıyla 610 $/mt seviyesi görüldü.
Biga'nın Ø12–32 mm inşaat demiri fiyatı da 4 Eylül'de 610 $/mt seviyesindeyken, 7 Eylül'de 615 $/mt, 8 Eylül'de 620 $/mt, 10 Eylül'de 630 $/mt seviyesine çıktı. Böylece beş günlük dönemde 20 $/mt'lik artış gerçekleşti.
Üreticilerin peş peşe yaptığı yukarı yönlü revizyonların spot piyasada da karşılık bulması, fiyat artışlarının yalnızca liste fiyatlarıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor.
Filmaşinde yukarı yönlü fiyatlama güçleniyor
Filmaşin piyasası da uzun ürünlerdeki genel yükseliş eğilimine katıldı.
Kardemir'in dolar bazlı filmaşin fiyatı 20 Ağustos'taki 600 $/mt seviyesinden 16 Eylül'de 655 $/mtseviyesine yükselerek 25 $/mt veya yaklaşık %4,2 artış kaydedildi.
Biga düz kangal fiyatlarında da benzer bir hareket görüldü. Fiyatlar 4 Eylül'deki 620 $/mt seviyesinden 7 Eylül'de 625 $/mt'ye, 8 Eylül'de 630 $/mt, 10 Eylül'de ise 640 $/mt seviyesine yükseldi.
Hem Karabük hem de Biga tarafındaki artışlar, filmaşin piyasasındaki yukarı yönlü hareketin üretici bazında daha geniş bir zemine yayıldığını gösteriyor.
Profil piyasası da yükselişe eşlik ediyor
Türkiye profil piyasasında da eylül ayının ilk haftasında yukarı yönlü fiyat hareketleri dikkat çekiyor.
İzmir'de H profil (HEA–HEB) ve I profil (IPN–NPI) fiyatları 10 Eylül itibarıyla 720 $/mt seviyesinde bulunurken, her iki ürün grubunda da önceki haftaya göre 20 $/mt artışkaydedildi.
İstanbul spot piyasasında ise ürün ve ebat farklılıkları nedeniyle daha geniş bir fiyat aralığı görülüyor. 8 Eylül itibarıyla standart HEA/HEB ürünlerinde fiyatlar yaklaşık 730–816 $/mt bandında seyrederken, IPE/NPI/NPU grubunda ebatlara bağlı olarak yaklaşık 665–813 $/mtseviyeleri görülüyor.
İstanbul'daki birçok profil kaleminde TL bazında yukarı yönlü fiyat revizyonlarının görülmesi ve İzmir piyasasındaki haftalık dolar bazlı artış, profil tarafının da diğer uzun ürünlerle aynı yönü izlediğini gösteriyor.
Maliyet kaynaklı yükseliş kısa vadede fiyatları destekleyebilir
Türkiye uzun ürünler piyasasının genel görünümü değerlendirildiğinde, eylül ayının ilk bölümünde hurda, kütük, inşaat demiri, filmaşin ve profil arasında birbirini destekleyen bir fiyat hareketioluştuğu görülüyor.
Zincirin başlangıcında ithal hurda maliyetleri bulunuyor. Yükselen petrol ve navlun fiyatları, ABD ve Baltık hurda piyasalarındaki fiyat direnci ve satıcıların düşük fiyatlardan satış yapmaya isteksiz olması Türkiye'deki üretim maliyetlerini yukarı taşıyor.
Bu maliyet baskısına ithal kütükte özellikle Çin kaynaklı fiyat artışlarının eklenmesi, üreticilerin daha düşük maliyetli hammadde veya yarı mamul alternatiflerine yönelme alanını daraltıyor. Bunun sonucu olarak maliyet artışı kütükten inşaat demiri ve filmaşine, ardından profil gibi diğer uzun ürün gruplarına doğru yayılıyor.
Bununla birlikte mevcut yükselişin sürdürülebilirliği açısından nihai talebin fiyat artışlarına vereceği tepki belirleyici olacak. Üreticilerin maliyet kaynaklı fiyat artışlarını sürdürmesi mümkün görünürken, alıcıların yükselen seviyeleri ne ölçüde kabul edeceği ve stok yenileme iştahının güçlenip güçlenmeyeceği piyasanın bir sonraki yönünü belirleyecek.
Kısa vadede ise hurda maliyetlerinde belirgin bir geri çekilme yaşanmaması, ithal kütük tekliflerinin yüksek seviyelerini koruması ve üreticilerin fiyat direncini sürdürmesi halinde Türkiye uzun ürünler piyasasında aşağı yönlü fiyat hareketi için alanın sınırlı kalması bekleniyor.